In een groot deel van Nederland zit het elektriciteitsnet zo goed als vol. Dit fenomeen heet netcongestie: de vraag naar stroom is op piekmomenten hoger dan het net aankan. Vooral tussen 16:00 en 21:00 uur ontstaat er krapte, wanneer warmtepompen, inductiekookplaten en elektrische auto's tegelijk stroom vragen. Wat betekent dit voor huishoudens met een thuisbatterij of laadpaal? En hoe kun je er zelf aan verdienen?
Waarom raakt het stroomnet overbelast?
Door de energietransitie neemt het stroomverbruik snel toe. Huishoudens stappen over op warmtepompen en elektrisch koken, en steeds meer mensen rijden elektrisch. Tegelijkertijd leveren zonnepanelen op zonnige dagen massaal stroom terug. Het elektriciteitsnet is op veel plekken niet berekend op deze dubbele belasting. Netbeheerders als Liander, Enexis en Stedin investeren daarom € 8 miljard per jaar in het uitbreiden en verzwaren van het net, maar die operatie duurt jaren.
Nieuwe regels vanaf 1 juli 2026
De Rijksoverheid heeft per 1 juli 2026 nieuwe regels ingevoerd voor het verdelen van schaarse netcapaciteit. Aanvragen voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting in gebieden met netcongestie worden voortaan beoordeeld op maatschappelijke prioriteit:
- Voorrang voor oplossingen die het net ontlasten, zoals grote batterijen;
- Nationale veiligheid: ziekenhuizen, defensie;
- Basisbehoeften: woningen, scholen, openbaar vervoer.
Daarnaast wordt 'netbewust laden' de standaard voor openbare laadpalen. Bij piekbelasting kan de laadsnelheid omlaag gaan of de prijs omhoog. Vanaf 2028 krijgen huishoudens bovendien een variabel nettarief, waardoor stroom op piekmomenten duurder wordt.
Verdienen met je thuisbatterij of laadpaal
Huishoudens kunnen zelf bijdragen aan het oplossen van netcongestie, en daar ook nog aan verdienen. In juni 2026 maakten netbeheerders Liander, Enexis en Stedin samen met energieleveranciers Essent, Eneco en Vattenfall de resultaten bekend van een succesvolle pilot. Huishoudens in Gelderland, Utrecht, delen van Flevoland en Noord-Brabant kunnen hun energieapparatuur laten aansturen door de energieleverancier, zonder comfortverlies:
- Essent biedt een 'buurtbonus' van € 320 per jaar voor het laten aansturen van een thuisbatterij;
- Vattenfall geeft een financiële vergoeding voor het uitstellen van het laden van de elektrische auto tot na 21:00 uur;
- Het doel is om 70.000 huishoudens in de eerste fase te bereiken, met een nationaal uitrol in 2027.
Het totale regelbare vermogen bedraagt 255 MW, vergelijkbaar met de stroomvraag van een stad als Haarlem.
Thuisbatterij: geen ISDE-subsidie, wel lokaal geld
Anders dan warmtepompen en isolatie vallen thuisbatterijen niet onder de ISDE-subsidie van RVO. Er is in 2026 geen landelijke subsidie voor de aanschaf van een thuisbatterij. Een uitzondering is de provincie Flevoland, waar sinds januari 2026 wel subsidie mogelijk is. De businesscase van een thuisbatterij draait daarom vooral om zelfverbruik van zonnestroom, het mijden van piektarieven en deelname aan slimme aansturingsprogramma's zoals hierboven beschreven.
Salderingsregeling stopt in 2027: wat betekent dat?
Een belangrijke ontwikkeling is het einde van de salderingsregeling. Tot en met 31 december 2026 kunnen huishoudens met zonnepanelen teruggeleverde stroom nog volledig wegstrepen tegen hun eigen verbruik. Vanaf 1 januari 2027 stopt deze regeling. Zonnepaneeleigenaren krijgen dan een terugleververgoeding van minimaal 50% van het kale leveringstarief. Dit maakt het aantrekkelijker om zelf opgewekte stroom direct te gebruiken, bijvoorbeeld via een thuisbatterij, in plaats van terug te leveren aan het net.
Wat kun je doen?
- Check de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland om te zien of er in jouw regio netcongestie is;
- Overweeg een hybride warmtepomp: die verbruikt minder stroom dan een volledig elektrische variant en vermindert de piekbelasting;
- Kijk of jouw energieleverancier een programma biedt voor slim aansturen van je thuisbatterij, laadpaal of warmtepomp;
- Houd rekening met het einde van de salderingsregeling en stem je energieopslag daarop af.
📅 Controle & bronnen
Dit artikel is gecontroleerd op feitelijke juistheid op 26 oktober 2026.
- Netcongestie & maatregelen, Rijksoverheid.nl: kabinet neemt maatregelen tegen vol elektriciteitsnet. Geraadpleegd 26-10-2026. Bevestigt piek 16:00-21:00, € 8 mrd/jr investering, prioritering vanaf 1 juli 2026, netbewust laden, variabel tarief 2028. Bron
- Pilot slim aansturen (€ 320 buurtbonus, 70.000 huishoudens, 255 MW), AD.nl, 26 juni 2026. Geverifieerd: Essent € 320/jr, Vattenfall vergoeding, nationale uitrol 2027. Bron
- Salderingsregeling stopt 1 januari 2027, Rijksoverheid.nl. Tot 31-12-2026 100% salderen, daarna min. 50% kale leveringstarief als vergoeding. Bron
- Thuisbatterij geen ISDE-subsidie, uitzondering Flevoland, Essent.nl, geraadpleegd 26-10-2026. Bron
- Capaciteitskaart elektriciteitsnet, Netbeheer Nederland, elke maandag actueel. Bron